Anvadur orin gwarezet

appellation, certification mark
Iskevrennad eus	designation of origin
Rann eus	geographical indications and traditional specialities of the European Union
Arvez	designation of origin
A dalv evit tiriad	Unaniezh Europa
Deskrivet en URL	https://www.inao.gouv.fr/Les-signes-officiels-de-la-qualite-et-de-l-origine-SIQO/Appellation-d-origine-protegee-controlee-AOP-AOC

An Anvadur orin gwarezet pe AOG a zo ul label a berzh mat eus Unaniezh Europa, e bal gwareziñ anvadurioù orin an aozadoù debriñ graet gant al labourien-douar. Krouet e voe e 1992 evit « ar produioù hag a zo bet produet, oberiet hag aozet en un takad douaroniezhel dibar en ur lakaat war-wel chemet anavezet ar broduourien lec'hel hag aozennoù eus ur rannvro resis »^[1].

Pal ar reoliadur europat nv 510/2006 eus an 20 a viz Meurzh 2006 eo kaout reolennoù kevezañ reizh etre ar broduerien, gwarantiñ o brud vat, azasaat al lezennoù broadel ouzh rediennoù Aozadur Bedel ar C'henwerzh, ha kelaouiñ ar vevezerien ez eus bet doujet ouzh ar reolennoù produiñ hag orin eus al label. Ar boued a zo anv anezhañ eo an hini a zo liammet e azonoù ouzh e lec'h orin : gwinoù, keuzioù, saosisonoù, morzhedoù-hoc'h, olivez, bieroù, frouezh, legumaj, bara, boued chatal.

Gallout a ra bezañ labelaet produioù evel gorgonzola, parmigiano reggiano, ar c'heuz asiago, camembert Normandi ha champagn ma teuont eus ar rannvro dezanvet hepken. Da skouer e c'hall bezañ gwerzhet dindan an anvadur orin « roquefort » keuz graet diwar laezh-livrizh ur ouenn resis a zañvadezed (Lacaune), ma'z eo savet al loened en un tiriad resis ha m'eo darevet ar c'heuz en unan eus kavioù bourc'h Roquefort-sur-Soulzon e departamant gall Aveyron lec'h ma'z eo hadet gant sporennoù louedennoù (Penicillium roqueforti) prientet diwar skodoù hengounel endemek eus ar c'havioù-se.

Al logo AOG e galleg.

Kevreañ a ra al label-se al labelioù kozh a oa bet ijinet gant ar stadoù, da skouer :

Appellation d'origine contrôlée (AOC, pe AOK e brezhoneg) e Bro-C'hall,
Protected Designation of Origin (PDO) er Rouantelezh-Unanet,
Denominazione di origine controllata (DOC) evit ar gwinioù italian,
Geschützte Ursprungsbezeichnung (g.U) ha Qualitätswein bestimmter Anbaugebiete (QbA) en Alamagn,
Districtus Austriae Controllatus (DAC) en Aostria,
Denominación de Origen Calificada (DOCa) e Spagn,
Denominação de Origem Controlada (DOC) e Portugal.

E Suis e implijed an anv « appellation d'origine contrôlée » betek 2013, bremañ e reer gant appellation d'origine protégée ivez.

Afer ar feta c'hresian

Gwarezet eo ar feta gant un anvadur orin gwarezet hiziv, met ne oa ket e-pad pell. A-raok e oa produet 90% eus ar feta en Unaniezh Europa e-maez Bro-C'hres, en Alamagn, Danmark ha Frañs dreist-holl rak hervezo e oa un anvadur generek.

E miz Here 2005 e voe anavezet gant lez-varn Unaniezh Europa ar gwir da vezañ anvet feta evit ar feta produet e Gres hepken, o kadarnaat ar pezh a oa bet divizet gant Kengor Europa da lavaret eo ez eo ar c'heuz-se « frouezh hengoun kozh ar peuriñ astennidik hag an treuzpeuriñ » e « rannvroioù zo eus Gres » hag a ro dezhañ « ur blaz hag ur frond dibar ».

Ret e voe da industriourien al laezh hag a implije an anv « feta » skarzhañ anezhañ eus o froduadur betek miz Here 2007. En o zouez e oa ar stroll laezh Lactalis, produer « feta » dindan ar merk « Salakis ».

Ar produioù

177 keuz a zo e-barzh roll ar produioù gwarezet gant al label-se, en o zouez 55 keuz italian ha 52 geuz gall.

Setu roll ar produioù all :

64 gwin
aozadoù debriñ :
- kigoù ha kourailhoù fresk
- produioù diwar kig (poazhet, sall, mogedet hag all)
- produioù all diwar loened (vioù, mel hag all)
- eoulioù ha druzonioù (margarin, eoul hag all)
- frouezh, legumaj, edajoù kriz pe oberiet
- pesked, blotviled ha kresteneged fresk ha produioù deveret
- produioù all eus stagadenn I ar feur-emglev evel spisoù, chistr, kafe hag all
- produioù eus ar baraerezh, ar pastezerezh, ar c'hoñfizerezh hag ar gwispiderezh
- holen
- gomoù ha rousinoù naturel
Produioù all evel :
- foenn
- eoulioù esañs
- taneoù
- gloan

Troidigezh e yezhoù ofisiel Unaniezh Europa

Peogwir eo boutin ar reoliadur-mañ da stadoù Unaniezh Europa eo bet troet al label « anvadur orin gwarezet » e 23 eus 24 yezh ofisiel an Unaniezh, hag an teskanv a c'hall bezañ gwelet gnt ar vevezerien europat war pakadurioù ar produioù^[2].

« Anvadur orin gwarezet » e 24 yezh ofisiel Unaniezh Europa^[2]
Yezh		Anv	Teskanv ofisiel an anvadur
Kod yezh	Anv yezh	Anv	Teskanv ofisiel an anvadur
(bg)	bulgareg	защитено наименование за произход	ЗНП
(es)	spagnoleg	denominación de origen protegida	es\|DOP
(cs)	tchekeg	chráněné označení původu	CHOP
(da)	daneg	beskyttet oprindelsesbetegnelse	BOB
(de)	alamaneg	geschützte Ursprungsbezeichnung	g.U.
(et)	estoneg	kaitstud päritolunimetus	KPN
(el)	gresianeg	προστατευόμενη oνομασία προέλευσης	ΠΟΠ
(en)	saozneg	protected designation of origin	PDO
(fr)	galleg	appellation d’origine protégée	AOP
(ga)	iwerzhoneg	Bunús Ainmníochta Cosanta	BAC
(hr)	kroateg	zaštićena oznaka izvornosti	ZOI
(hu)	hungareg	oltalom alatt álló eredetmegjelölés	OEM
(it)	italianeg	denominazione d’origine protetta	DOP
(lv)	latveg	aizsargāts cilmes vietas nosaukums	ACVN
(lt)	lituaneg	saugoma kilmės vietos nuoroda	SKVN
(mt)	malteg	denominazzjoni protetta ta’ oriġini	DPO
(nl)	nederlandeg	beschermde oorsprongsbenaming	BOB
(pl)	poloneg	chroniona nazwa pochodzenia	CHNP
(pt)	portugaleg	denominação de origem protegida	DOP
(ro)	roumaneg	Denumirea de origine protejată	DOP
(sk)	slovakeg	chránené označenie pôvodu	CHOP
(sl)	sloveneg	zaščitena označba porekla	ZOP
(fi)	finneg	suojattu alkuperänimitys	SAN
(sv)	svedeg	skyddad ursprungsbeteckning	SUB