Anvadur orin gwarezet
| Iskevrennad eus | designation of origin  |
|---|---|
| Rann eus | geographical indications and traditional specialities of the European Union |
| Arvez | designation of origin |
| A dalv evit tiriad | Unaniezh Europa |
| Deskrivet en URL | https://www.inao.gouv.fr/Les-signes-officiels-de-la-qualite-et-de-l-origine-SIQO/Appellation-d-origine-protegee-controlee-AOP-AOC |
An Anvadur orin gwarezet pe AOG a zo ul label a berzh mat eus Unaniezh Europa, e bal gwareziñ anvadurioù orin an aozadoù debriñ graet gant al labourien-douar. Krouet e voe e 1992 evit « ar produioù hag a zo bet produet, oberiet hag aozet en un takad douaroniezhel dibar en ur lakaat war-wel chemet anavezet ar broduourien lec'hel hag aozennoù eus ar rannvro rekis »[1]
Pal ar reoliadur europat nv 510/2006 eus an 20 a viz Meurzh 2006 eo kaout reolennoù kevezañ reizh etre ar broduerien, gwarantiñ o brud mat, azasaat al lezennoù broadel ouzh rediennoù Aozadur Bedel ar C'henwerzh, ha kelaouiñ ar vevezerien eo bet doujet ouzh ar reolennoù produerezh hag orin eus al label. Ar boued a zo anv anezhañ eo an hini ma z eo liammet e azonoù ouzh e lec'h orin : gwinoù, keuzioù, saosisonoù, morzhedoù-hoc'h, olivez, bieroù, frouezh, legumaj, bara, boued chatal.
Gallout a ra bezañ labelaet produioù evel gorgonzola, parmigiano reggiano, ar c'heuz asiago, camembert Normandi ha champagn ma teuont eus ar rannvro dezanvet hepken. Da skouer e c'hall bezañ gwerzhet dindan an anvadur orin « roquefort » keuz graet diwar laezh-livizh ur ouenn resis a zanvadez (Lacaune), ma z eo savet al loened en un tiriad resis hag eo darevet ar c'heuz en unan eus kavioù bourc'h Roquefort-sur-Soulzon e departamant gall Aveyron lec'h ma z eo hadet gant sporennoù louedennoù (Penicillium roqueforti) prientet diwar skodoù hengounel endemek eus ar c'havioù-se.
Kevreañ a ra al label-se al labelioù kozh a oa bet ijinet gant ar Stadoù, da skouer :
- Appellation d'origine contrôlée (AOC, pe AOK e brezhoneg) e Bro-C'hall,
- Protected Designation of Origin (PDO) er Rouantelezh-Unanet,
- Denominazione di origine controllata (DOC) evit ar gwinioù italian,
- Geschützte Ursprungsbezeichnung (g.U) ha Qualitätswein bestimmter Anbaugebiete (QbA) en Alamagn,
- Districtus Austriae Controllatus (DAC) en Aostria,
- Denominación de Origen Calificada (DOCa) e Spagn,
- Denominação de Origem Controlada (DOC) e Portugal.
E Suis e implijed an anv « appellation d'origine contrôlée » betek 2013, bremañ a reer gant appellation d'origine protégée ivez.
Afer ar feta c'hresian
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Gwarezet eo ar feta gant un anvadur orin gwarezet hiziv, met ne oa ket e-pad pell. A-raok e oa produet 90% eus ar feta en Unaniezh Europa er-maez Bro-C'hres, en Alamagn, Danmark ha Frañs dreist-holl rak hervezo e oa un anvadur generek.
E miz Here 2005 e voe anavezet gant lez-varn Unaniezh Europa ar gwir bezañ anvet feta d'ar feta produet e Gres hepken, o kadernaat ar pezh a oa bet divizet gant Kengor Europa da lavaret eo eo ar c'heuz-se « frouezh hengoun henvoudel ar peuriñ astennidik hag an treuzpeuriñ » e « rannvroioù zo eus Gres » o reiñ dezhañ « ur blaz hag ur frond dibar ».
Ret e voe da industriourien al laezh hag a implije an anv « feta » skarzhañ anezhañ eus o froduadur betek miz Here 2007. En o zouez e oa ar stroll laezh Lactalis, produer « feta » dindan ar merk « Salakis ».
Ar produioù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
177 keuz a zo e-barzh roll ar produioù gwarezet gant al label-se, en o zouez 55 keuz italian ha 52 geuz gall.
Setu roll ar produioù all :
- 64 gwin
- aozadoù debriñ :
- kigoù ha kourailhoù fresk
- produioù diwar kig (poazhet, sall, mogedet hag all)
- produioù all diwar loened (vioù, mel hag all)
- eoulioù ha druzonioù (margarin, eoul hag all)
- frouezh, legumaj, edajoù kriz pe oberiet
- pesked, blotviled ha kresteneged fresk ha produioù deveret
- produioù all eus stagadenn I ar feur-emglev evel spisoù, chistroù, kafeoù hag all
- produioù eus ar baraerezh, ar pasterezh, ar c'hoñfizerezh hag ar gwispiderezh
- holen
- gomoù ha rousinoù naturel
- Produioù all evel :
- foen
- eoulioù esañs
- taneoù
- gloan
Troidigezh e yezhoù ofisiel Unaniezh Europa
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Peogwir eo ar reoliadur-mañ boutin da Stadoù Unaniezh Europa eo bet troet al label « anvadur orin gwarezet » e 23 eus 24 yezh ofisiel an Unaniezh, hag an teskanv a c'hall gwelet ar bevezer europat war pakadurioù ar produioù[2].
| Yezh | Anv | Teskanv ofisiel an anvadur | |
|---|---|---|---|
| Kod yezh | Anv yezh | ||
| (bg) | bulgareg | защитено наименование за произход | ЗНП |
| (es) | spagnoleg | denominación de origen protegida | es|DOP |
| (cs) | tchekeg | chráněné označení původu | CHOP |
| (da) | daneg | beskyttet oprindelsesbetegnelse | BOB |
| (de) | alamaneg | geschützte Ursprungsbezeichnung | g.U. |
| (et) | estoneg | kaitstud päritolunimetus | KPN |
| (el) | gresianeg | προστατευόμενη oνομασία προέλευσης | ΠΟΠ |
| (en) | saozneg | protected designation of origin | PDO |
| (fr) | galleg | appellation d’origine protégée | AOP |
| (en) | iwerzhoneg | Protected designation of origin | PDO |
| (hr) | kroateg | zaštićena oznaka izvornosti | ZOI |
| (hu) | hungareg | oltalom alatt álló eredetmegjelölés | OEM |
| (it) | italianeg | denominazione d’origine protetta | DOP |
| (lv) | latveg | aizsargāts cilmes vietas nosaukums | ACVN |
| (lt) | lituaneg | saugoma kilmės vietos nuoroda | SKVN |
| (mt) | malteg | denominazzjoni protetta ta’ oriġini | DPO |
| (nl) | nederlandeg | beschermde oorsprongsbenaming | BOB |
| (pl) | poloneg | chroniona nazwa pochodzenia | CHNP |
| (pt) | portugaleg | denominação de origem protegida | DOP |
| (ro) | roumaneg | Denumirea de origine protejată | DOP |
| (sk) | slovakeg | chránené označenie pôvodu | CHOP |
| (sl) | sloveneg | zaščitena označba porekla | ZOP |
| (fi) | finneg | suojattu alkuperänimitys | SAN |
| (sv) | svedeg | skyddad ursprungsbeteckning | SUB |
Pennad kar
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
Liammoù diavez
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Lec'hienn internet Ensavadur broadel an orin hag ar galite (INAO).
- Nos produits de qualité : lec'hienn internet ar produioù AOG, LOG ha LOG-Label Ruz e Frañs.
- Marilh an anvadurioù douaroniel (Kengor Europa)
- (en) An anvadurioù douaroniel hag ar sistemoù kalite berr-ha-berr
Daveoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- ↑ Politique de l'UE en matière de qualité des produits agricoles, 28 a viz Meurzh 2023
- ↑ 2,0 ha2,1 PDF Règlement (CE) n° 1898/2006 de la Commission du 14 décembre 2006 portant modalités d’application du règlement (CE) n° 510/2006 du Conseil relatif à la protection des indications géographiques et des appellations d’origine des produits agricoles et des denrées alimentaires, Kazetenn ofisiel Unaniezh Europa L 369/1 du 23-12-2006.