Theodor Storm

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Theodor Storm e 1886.

Hans Theodor Woldsen Storm (ganet d’ar 14 a viz Gwengolo 1817 e Husum ha marvet d’ar 4 a viz Gouere 1888 e Hanerau-Hademarschen) zo ur skrivagner alaman brudet evit ec’h oberennoù e komz-plaen hag e varzhonegoù.


Buhez[kemmañ]

Theodor Storm zo bet ganet e-barzh un tiegezh pennoù-bras, e Husum, er Schleswig-Holstein, lec’h ma tremenas ur vugaleaj evurus ha bugulgan. Hennezh a oa mab henañ Johann Casimir Storm ha Lucie Woldsen. Studiet en doa e dad ar Gwir e Heidelberg hag e Kiel, ha deuet da vezañ kuzulier war an aferioù lezennel e porzh kozh Husum. Goude bezañ tapet ar vachelourezh e Lübeck ez a Theodor Storm da gKiel da studiañ ar Gwir hag en em ziazezañ a ra evel breutaer e Husum e 1843. Dimeziñ a ra gant unan eus e genitervezed, Constanz, e 1846. D’ar c’houlz-se e krog e vignoniezh gant Ferdinand Röse, Theodor ha Tycho Mommsen. E 1843 ec’h embann gant ar vreudeur Mommsen al Lieder Buch dreier Freunde [Levr kannaouennoù tri mignon]. Savet a-enep gouarnamant Danmark a embann ur vonreizh nevez e tibab Storm kuitaat Husum e 1853 evit diskouez n’eo ket a-du gant ar raktres dezvad a sell ouzh ar Schleswig-Holstein. Start eo deroù e vuhez a wiraour dindan ar Stad Prusian. Fiziet e vez ennañ ar giriegezh a varner e Potsdam hag e Heiligenstadt (Bro-dThuringen) goude-se. E 1864 eo aet an Daniz kuit ha distreiñ a ra da Husum lec’h ma labour evel barner. E penn ar polis eo ivez hag kiriek war an aferioù gwardoniezh. E 1880 ez a kuit eus Husum da vat evit annezañ e Hademarschen, e-kichen Itzehoe. D’ar 4 a viz Gouere juillet 1888 e varv Storm gant ur c’hrig-bev. E bered Sant Jürgen emañ douaret, etre Osterende ha Husum. Dek vloaz warlec’h, d’ar 14 a viz Gwengolo 1898, e vo savet en e eñvor delwenn e gorf-bras kizellet gant Adolf Brütt e Husum.


Oberenn lennegel Theodor Storm[kemmañ]

Awenet eo skridoù Storm gant danevelloù ha mojennoù-pobl hengounel e vro, gant oberenn skrivagnerien evel Eduard Mörike ivez, ur c‘hamalad dezhañ hag ur c’henskriver, pe Paul Heyse, bet anavezet e-pad ar prantad-amzer en harlu. Embannet eo bet e varzhonegoù kentañ e-barzh «Levr kannaouennoù tri mignon » (1843), ul labour a-stroll gant e gamalad a yaouankiz Theodor Mommsen. Ezteurel a reont ur garantez dispi evit mignonez e c’hoar, Bertha Buchan, oadet a 11 vloaz. Gant « Immensee » (1851), un dannevell droug-hirnez ha melkonius diwar-benn paradoz kollet ar yaouankiz. Dispak a ra aze ec’h ijin ha gounit brud vad. Levezonet eo gant barzhonegoù lourennek kentañ Goethe, tra ma klask silañ en e oberennoù e soñj a-fed karantez, an natur hag ar gourc’hoant e-keñver Bro-Alamagn.

O tont d’e vent e skriv Storm danevelloù dibar ha kizidik meurbet evit a sell ar studioù psikologel, ur realouriezh kreñvoc’h hag un dudi brasoc’h brasañ evit ar c’hudennoù a ya dreist d’an hinienn. E-touez an danevelloù diwar e zorn e c’hellomp menegiñ Viola tricolora (1874), Aquis submersus (1876), Renate (1878) pe c’hoazh Heinz Kirch (1882). E fin e vuhez e skriv un trajedienn hag a zo e bennoberenn moarvat, Die Schimmelreiter [Ar marc’heg e varc’h gwenn] (1888).


Oberoù[kemmañ]

Theodor Storm
  • Immensee (1849)
  • Gedichte (1857)
  • Auf dem Staatshof (1859)
  • Veronica (1861)
  • Die Regentrude (1866)
  • Viola tricolor (1874)
  • Pole Poppenspäler (1875)
  • Aquis submersus (1877)
  • Carsten Curator (1878)
  • Bötjer Basch (1887)
  • Der Schimmelreiter (1888)

E brezhoneg[kemmañ]