Schtroumpfed

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Ur schtroumpf

Troioù kaer ar Schtroumpfed a zo ur vandenn-treset belgiad eus an tresour Pierre Culliford (lesanvet Peyo). Kontañ a ra istor ur pobl faltaziek savet diwar tudennigoù bihan glas, o vevañ en ur geriadennig kollet en ul lec'h bennak en Europa.

Donedigezh ar ger "Schtroumpf"[kemmañ]

Orin an anv a teu eus ur pred e lec'h m'en defe Peyo goulennet da Franquin an holenn

(« passe-moi le... Schtroumpf ! »)

hag ar gaozeadenn en defe kendalc'het e yezh schtroumpf. Ret eo gouzout e vez distaget schtroumpf evel en alamaneg : strumpf. Dalvezout a ra "loer". E saozneg e vez distaget "smurf" (a dalv "bonnet phrygien"). Met n'eus ger ofisiel ebet diwar an distagadur e brezhoneg !

Gwelet evit ar wech kentañ[kemmañ]

Diskouezet e vez Schtroumpfed ar wech kentañ e 1958 er vandennad-treset Johan et Pirlouit, "La flûte à six schtroumpfs". Ken plijet eo al lenerien ganto ken ma kendalc'ho an tudennigoù glas-se da heul troioù kaer all evel "Le pays maudit" ha c'hoazh er "La guerre des 7 fontaines" ha "Le sortilège de Maltrochu". Un nebeudig amzer goude, e 1959, e teuio ar Schtroumpfed a-benn da kaout o bandenn-treset dezho o unan. Gant an darvoud-se e krogo ar Schtroumpfed da gaout o istor dezho ivez. Ar pezh a oa a-raok ur schtroumpf Bras (le Grand schtroumpf) hag e pobl holl heñvel a krogo de vezañ kemplusoc'h kemplusañ ; gant donedigez ar schtroumpf lunedoù, farser, kigennek...

Doare tro ar bed evit ar Schtroumpfed[kemmañ]

Ezteorikel e tremen istorioù ar Schtroumpfed e kerzh ar grennamzer. Pep schtroumpf en deus tro-dro 100 vloaz, nemet ar schtroumpf Bras (a-us e 542 vloaz). Ar pobl-se a vev en ur geriadennig e-kreiz ur c'hoad anvet "ar Vro Daonet" (le Pays Maudit), diaes eo da lec'hiañ war ur gartenn, met en Europa emañ.

E-keñver o denheñvelegezh e vefe tu reiñ ul lezenn dek gant ar Schtroumpfed. Dek gwezh bihanoc'h int, met bevañ a reont dek gwezh kosoc'h. "Genel" a ra ur schtroumpf e-pad an nos pa'z eo al Loar leun ha glas. Aze e vez degaset an nevez ganet dre c'hwibon. Ar Schroumfette ha Sasette (an div blac'h schtroumpf nemetañ e bed Payo), a zo un degouezh ispisial rak krouet gant Gargamel.

Ar sorser Gargamel hag e gazh Azraël eo daou enebour pennañ ar Schtroumpfed. Gargamel en deus c'hoant da implij ar Schtroumpfed evit krouiñ maen ar furien, hag Azraël, simploc'h, c'hoant da zebriñ anezho...

Boued karet ar Schtroumpfed : ar salsepareille (ganti stumm un delienn vras —evit ur schtroumpf d'an nebeutañ—). Bevañ a reont e tiez e stumm kebell-touseg.

N'eus ket a lezennoù moral evit ar Schtroumpfed, un talvoud doujañs ha eneel nemetken. Gwezhioù 'zo e klaskont tostaat eus sistemoù bevañ denel, met atav e sav kudennoù, hag adkouezañ a reont war o zreid gant ar bilañs eo kalz gwelloc'h hepto.

Ar yezh Schtroumpf[kemmañ]

Ar schtroumpf vez komzet en un doare disheñvel hervez "schtroumpfed an Norzh" ha "schtroumpfed ar Su". Unan a lâro evit "tire-bouchon" ur "schtroumpf-bouchon", hag ar re all un "tire-bouschtroumpf". Met ar chudenneg-se a c'hoarvez nemet en un nebeut a degouzhioù ; mod-all e vez cheñchet nemteken ar verboù dre "schtroumpfañ" (schtroumpfer), hag an anvioù dre "schtroumpf".

Un nebeud Schtroumpfed[kemmañ]

Ar schtroumpf Bras, ar schtroumpf gant Lunedoù, ar schtroumpf Gnap Gnap, ar schtroumpf Nij, ar schtroumpf Strak, ar schtroumpf Chaker, ar schtroumpf Kigennek, ar schtroumpf Farser, ar schtroumpf Lipous, ar schtroumpf Lezirek, ar schtroumpf Sonour, ar Schtroumpfette, ar schtroumpf paizant...