Sant-Nazer

Eus Wikipedia

Mont da : merdeiñ, klask

Kumunioù Breizh
Sant-Nazer

Departamant	Liger-Atlantel
Bro hengounel	Bro Naoned
Arondisamant	Arondisamant Sant-Nazer
Etrekumuniezh	Tolpad-kêrioù Rannvro Sant-Nazer hag Aber
Bro 'Voynet'
Pastell-vro votiñ
Kanton	pennlec'h tri c'hanton
Kod INSEE	44184
Kod post	44600
Maer Amzer gefridi	Joël-Guy Batteux 2008-2014
Gorread	4 679 ha = 46 79 km²
Hed ha led	47° 16' 50" Norzh, 02° 12' 31" Kornôg
Uhelder	keitat : 6 m bihanañ : 0 m brasañ : 47 m
Poblañs hep kontoù doubl	68 838 (2006)
Stankter	1 471

Sant-Nazer a zo ur gumun, ur gêr hag ur porzh e lez hanternoz aber al Liger e Liger-Atlantel, e mervent Breizh.
Trede brasañ kêr Breizh eo.

Taolenn

1 Gerdarzh
2 Istor
3 Skeudennoù an diazlec'h listri-spluj
4 Ekonomiezh
5 Emdroadur ar boblañs 1800-2006
6 Monumantoù ha traoù heverk
- 6.1 Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun Toutes Aides
7 Sevenadur
8 Brezhoneg
9 Tud vrudet
- 9.1 Tud bet ganet eno
- 9.2 Tud all liammet gant ar gêr
10 Gevellerezh
11 Notennoù
12 Liammoù diavaez

[kemmañ] Gerdarzh

Dont a ra an anv eus Sant Nazer pe Nazarius, merzher e Milano, hag a vije bet degaset ur releg bennak anezhañ betek ar vro.

[kemmañ] Istor

[kemmañ] Henamzer

Seblantout a ra Sant-Nazer bezañ ar gêr geltiek kozh Corbilo. Meneget eo anv ar porzh galian mojennel-mañ gant Piteas er V^vet kantved a-raok JK, ha war lerc'h gant Plinius an Henañ.

War tachenn pobl an Namneted e oa lec'hiet.

[kemmañ] Krennamzer

Hervez an istorour Alain Bouchart (XV^vet kantved) eo di e oa aet ar roue mojennel Brutus Breizh da ziazezañ e vroad nevez.

[kemmañ] Greanteladur bras e-pad an XIX^vet hag an XX^vet kantved

Ur porzh bras eo deuet da vezañ. Kalz stourmoù sokial zo bet ivez.
1857: tizhet eo Sant-Nazer gant an hent-houarn.

[kemmañ] Eil Brezel-bed

1940:

Miz Even:
- d'ar 17 e kouezhas ur c'harr-nij Heinkel 111 ha d'an 18 e kouezhas ur c'harr-nij Junkers Ju 88 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) e Sant-Nazer^[1];
- an Alamaned a aloubas kêr d'ar 21^añ^[2].

1941:

Miz Genver: un diazlec'h evit al listri-spluj a voe savet gant an Alamaned^[3].

1941:

d'an 13 a viz Mae e kouezhas ur c'harr-nij (Bristol Blenheim IV marilhet U5997 ha kodet UX-?) eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force); serret e voe e dri nijour d'an Alamaned^[4];
d'ar 17 a viz Gouere e kouezhas un nijerez (Beaufort I marilhet AW189 ha kodet MW-X) eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) e Sant-Nazer; mervel a reas he fevar nijour, tri anezhe a voe douaret er Baol-Skoubleg, an hini all e Pornizh^[5].

1942:

dibenn miz Meurzh Oberiadenn Chariot;
d'ar 20 a viz Mae e kouezhas un nijerez (Wellington II marilhet Z1141 ha kodet PM-?) eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) e Sant-Nazer; pemp nijour a varvas, douaret e voent e bered er Baol-Skoubleg; an daou nijour all a voe serret gant an Alamaned^[6];
miz Du: d'an 3 e kouezhas ur c'harr-nij (Wellington IV marilhet Z1421 ha kodet BH-V) eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) e donvor Sant-Nazer; mervel a reas e bemp nijour, Poloniz e oant holl, ne voe ket adkavet o c'horfoù^[7]; d'an 9 e kouezhas daou garr-nij B-17 eus aerlu SUA (United States Army Air Forces) er mor nepell eus Sant-Nazer; lazhet e voe 16 nijour, tapet e voe unan gant an Alamaned, an tri all a zeuas a-benn da achap; d'an 20 e kouezhas un nijerez (Wellington IV marilhet Z1496 ha kodet SM-S) eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) er mor nepell eus Sant-Nazer; mervel a reas he femp nijour, Poloniz e oant holl, ne voe ket adkavet o c'horfoù ^[8]; d'an 23 e kouezhas tri B-17 all eus aerlu SUA (United States Army Air Forces) er mor, daou nepell eus Sant-Nazer, an trede hini en donvor, mervel a reas an 30 nijour^[9].

1943:

miz C'hwevrer d'an 28 e kouezhas div nijerez (ul Lancaster III marilhet ED467 ha kodet EA-E hag ul Lancaster I marilhet R5913 ha kodet OL-G) eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) e Sant-Nazer; mervel a reas o fevarzeek nijour, douaret e voent e bered Ar Baol-Skoubleg^[10];
miz Meurzh:d'an 13 e kouezhas un nijerez (Wellington III marilhet BK516 ha kodet BH-K) eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) e Sant-Nazer; mervel a reas e femp nijour, Poloniz e oant holl^[11].

[kemmañ] Skeudennoù an diazlec'h listri-spluj

[kemmañ] Ekonomiezh

Ar Queen Mary 2 savet e Sant-Nazer

Diazezet eo ekonomiezh ar gêr war e borzh : ezporzhiañ produioù oberiet met ivez ar servijoù. Ekonomiezh ar pesketa zo aet da get koulz lâret, ne chom nemet ul lestraz bihan.

Sed amañ ar greanterezhioù pennañ :

lestrsaverezh : Chanterioù an Atlanteg (bremañ Aker Yards), bet savet ar morreder Queen Mary 2
aerlestrsaverezh : unan eus kreizennoù european Airbus zo enno. Labouradeg istorel ar SNCASO, ha war e lec'h ar SNIAS, an Aérospatiale ha goude Airbus, zo lec'hiet e Penhoet, e-kichen tout Chanterioù an Atlanteg. Ul labouradeg nevez oa savet e Gron er bloavezhioù 1980.
mekanikerezh gant ar SEMT Pielstick, saver keflusker Diesel 4 amzer evit al listri, an trenoù hag an produiñ tredan. Implijout a rae 670 den ar SEMT Pielstick e Sant-Nazer e 2006.
ar porzh : porzh kentañ Breizh an hini eo e framm Porzh Emren Naoned-Sant-Nazer, ennañ ur termenva produioù boued, ur termenva metanlistri, termenva Elf e Donez ha kalz greanterezkioù all.

Unan eus div sez Kambr Kenwerzh ha Greanterezh Naoned ha Sant-Nazer an hini eo.

[kemmañ] Emdroadur ar boblañs 1800-2006

Emdroadur

^[12]

[kemmañ] Monumantoù ha traoù heverk

[kemmañ] Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun Toutes Aides

Bro	Niver a dud
Rouantelezh-Unanet	82 (Merdeadurezh kenwerzh: 2, Morlu Royal Marine Artillery:1, Tirlu:79)
Hollad	82

Marvet int e pad ar Brezel-bed kentañ, re an Tirlu e 1914, ar re all e 1918 ^[13] .

[kemmañ] Sevenadur

Filmoù zo zo bet graet e Sant-Nazer : Le Poulpe pe Les Vacances de monsieur Hulot.
Tintin, Milou hag ar c'habiten Haddock a zay da Sant-Nazer en albom Ar 7 boulenn strink. Kerzhout a reont war kaeoù ar porzh da glask ar c'helenner Klaskato.
Festival Voisinages, arvestoù a bep seurt, e sal Le fanal, leurenn "vroadel".
festival Les Escales sonerezhioù ar bed, bep hañv.

[kemmañ] Brezhoneg

Ur skol Diwan a zo eno abaoe 1991.
E distro-skol 2009 e oa enskrivet er skol Diwan 0,4% eus bugale ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez. [1]
E distro-skol 2010 e oa 31 skoliad enskrivet er skol Diwan (0,5% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez). [2]

[kemmañ] Tud vrudet

[kemmañ] Tud bet ganet eno

Reun Kreston, tudoniour ha livour breizhat, diazezer al luskad Unvaniez ar Seiz Breur, 25 a viz Here 1898.
Odette du Puigaudeau (1894-1991), tudoniour
François Blancho, maer ha kannad
Fernand Guériff (1914-1994), sonaozer, istorour, kazetenner diwar-benn Gourenez Gwenrann dreist-holl^[14]
Yann Goulet (1914-1999), stourmer breizhat, kizeller ofisiel Republik Iwerzhon
Gildas Bernard, (1925-2001), diueller, loread ar Casa de Velãquez
Georges hag André Bellec, izili ar strollad sonerezh ha fent Les Frères Jacques
Gustave Tiffoche, prier, livour ha kizeller, ganet e 1930
Olivier Josso, treser bannoù-treset
Colonel Moutarde, skeudennerez
Rémi Boulon, ganet e 1973, skrivagner ha videour

[kemmañ] Tud all liammet gant ar gêr

Fernand Pelloutier, (1867-1901), kazetenner, stourmer anarkour ha sindikadeler, teorisian an harz-labour hollek
Aristide Briand, breutaer ha politikour, Priz Nobel ar Peoc'h e 1926. Bet e oa er c'huzul-kêr etre Mae 1888 ha C'hwevrer 1889. E Sant-Nazer e oa bet savet ha skoliet, e dud a zalc'he "Le Grand Café", deuet da vout ur greizenn diskouezadegoù arz a-vremañ hiziv an deiz.

Porzh Sant-Nazer

[kemmañ] Gevellerezh

Gevellet eo ivez gant ur gumun vihan nes a-walc'h :

Paolieg (Breizh, Bro-Wened)

Kenlabour gant :

Kribi (Kameroun, Su)
Cienfuegos (Kuba)

[kemmañ] Notennoù

[kemmañ] Liammoù diavaez

Lec'hienn ofisiel kêr Sant-Nazer

[0] Pertes Luftwaffe

[1] Le Lancastria

[2] Le Lancastria

[3] Pertes RAF

[4] Pertes RAF

[5] Pertes RAF

[6] Pertes RAF

[7] Pertes RAF

[8] Pertes USAAF

[9] Pertes RAF

[10] Pertes RAF

[11] EBSSA

[12] Commonwealth War Graves Commission

[13] www.musica-stnazaire.com

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

Sant-Nazer

Taolenn

[kemmañ] Gerdarzh