Kampaspe

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Kampaspe noazh dirak Apelles gant Auguste Ottin (1883). Delwenn ouzh tu hanternoz ar porzh anvet Cour Carrée e Mirdi al Louvre e Pariz.
Alesant Veur ha Kampaspe e stal-labour Apelles, livet gant Giovanni Battista Tiepolo.
Kampaspe, gant John William Godward .

Kampaspe (pe Pancaste)[1] a oa ur serc'h da Alesant Veur, a voe poltredet gant Apelles, a oa brudet en Henamzer evel ar gwellañ livour biskoazh.
Kontet eo bet an istor-se gant Plinius an Henañ en e Istor Naturel :[2] o welout kened ar poltred anezhi en he noazh e welas Alesant e plije Kampaspe d'an arzour (hag e kare anezhi) muioc'h eget ma rae-eñ e-unan. Neuze e viras Alesant ar poltred hag e kinnigas Kampaspe da Apelles. "So Alexander gave him Campaspe as a present, the most generous gift of any patron and one which would remain a model for patronage and painters on through the Renaissance" (Lane Fox, Alexander the Great).

Apelles a reas eus Kampaspe patrom e livadur eus Afrodite 'o sevel e-maez ar mor', ar Venus Anadyomene, "o tiwaskañ he blev hag an takennoù a ruilhe diwarni a rae ur ouel arc'hant treuzwelus en-dro d'he c'horf " (Peck, 1898).

N'eus roud eus Kampaspe ebet er pemp skrid pouezusañ deuet betek ennomp diwar-bouez buhez Alesant Veur. Hervez Robin Lane Fox, e vuhezskridour a-vremañ, e sav ar vojenn dezhi betek ar skrivagnerien roman Plinius (Istor Naturel), Lukian Samosata hag Aelian. Hervezo e oa ur geoderourez eus Larissa en Tessalia, ha hervez Aelian he dije desket Alesant war blijadurioù ar garantez.

Lennegezh[kemmañ]

Anv Kampaspe zo deuet da vezañ anv barzhel ar vestrez e saozneg.

  • Gant ar barzh saoznek John Lyly (1553–1606), ez eus bet skrivet ur pezh-c'hoari anvet Campaspe e 1584, ma skriv:
"Cupid and my Campaspe play'd
At cards for kisses—Cupid paid:
He stakes his quiver, bow and arrows,
His mother's doves, and team of sparrows;
Loses them too; then down he throws
The coral of his lip, the rose
Growing on's cheek (but none knows how);
With these, the crystal of his brow,
And then the dimple of his chin:
All these did my Campaspe win.
At last he set her both his eyes,
She won, and Cupid blind did rise.
O Love! has she done this to thee?
What shall (alas!) become of me?"

Troet e brezhoneg:

Kupidon ha ma C'hampaspe a c'hoarias
Ar c'hartoù evit pokoù; Kupidon a baeas:
Brokañ a reas e glaouier-biroù, gwareg ha saezhoù,
Koulmed e vamm hag ur bagad golvini;
O c'holl a ra ivez ; neuze e taolas
Koural e weuz, ar rozenn
A gresk war e jod (met den ne oar penaos)
Ha gant kement-se, gwer-strink e dal
Ha goude pleg e elgezh :
Kement-se holl a voe gounezet gant ma C'hampaspe
A-benn ar fin e paras e zaoulagad warni,
Hi a c'hounezas, ha Kupidon dall a savas .
A Garantez! Ha kement-se he deus graet dit?
Petra, siwazh, a c'hoarvezo ganin?


  • Gant ar skrivagner spagnol Pedro Calderón de la Barca ez eus ur pezh diwar-benn istor Kampaspe anvet Darlo todo y no dar nada ( Reiñ pep tra ha reiñ netra) e 1651).

C'hoarigan[kemmañ]

Apelle e Campaspe eo an anv roet d'ur c'hoarigan gant Giacomo Tritto diwar libretto Simeone Antonio Sografi e 1795.

Notennoù[kemmañ]

  1. A-wechoù e vez hellenekaet hec'h anv e Pancaste
  2. John J. Popovic, "Apelles, illurañ livour an Henamzer" e-barzh Istor Naturel Plinius.(35.79-97)

Liammoù[kemmañ]