Kabellig Ruz

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Rödluvan
gant al livour svedat Carl Larsson (1881)
Rotkäppchen
gant al livour suis Albert Anker (1883)
« Il se jeta sur la bonne femme et la dévora en moins de rien »
Gustave Doré (1897)

Kabellig Ruz a zo ur gontadenn adskrivet gant Charles Perrault (Le petit Chaperon Rouge) e Bro-C'hall, ha gant Jacob ha Wilhelm Grimm (Rotkäppchen) en Alamagn.

Ur gontadenn-bobl, meur a zoare dezhi, eo homañ. Da gentañ e oa un istor evit bugale, met kaoz ennañ memes tra eus reizh, lazhañ, debriñ tud. Enebet eo dañjer ar c'hoad ouzh surentez ar gêr hag ar gêriadenn, en ur stumm krennamzerel, goude ma n'eus stumm skrivet ebet eus ar Grennamzer.

Doareoù poblek[kemmañ]

Roud a gaver eus ar gontadenn e meur a vro eus Europa, ha meur a stumm dezhi, a-raok ar XVIIvet kantved. Gouzout a reer e veze kontet gant ar gouerien c'hall adal an XIvet kantved.[1]

La finta nonna zo un doare italianek eus ar gontadenn a zo bet adskrivet gant Italo Calvino en e zastumad Fiabe italiane. En doare-se e weler ar plac'hig o vont da-gaout he mamm-gozh hag en he lec'h e kav ur roñflez. Pa wel n'eo ket he mamm-gozh e klask lakaat ar roñflez da vont e-maez an ti ha da gouezhañ er stêr.

Doare Perrault[kemmañ]

Ar c'hoshañ stumm skrivet anavezet eo hini Charles Perrault, embannet en Histoires ou contes du temps passé, avec des moralités : Les Contes de ma Mère l'Oye e 1698.[2]

Un doare kentelius zo dezhi, muioc'h eget ar re a vo goude. Ur plac'hig savet mat, koantañ hini ar gêriadenn, a ya da goll dre ma ro d'ar bleiz ditour a-walc'h da gavout ti he mamm-gozh. Debret eo an hini gozh gant ar bleiz, a ziwall diouzh koadourien o labourat nepell. Dont a ra a-benn da zebriñ ar C'habellig Ruz ouzhpenn. Echu an istor, trec'h eo ar bleiz, sklaer eo kentel Perrault.
En amzer ma voe embannet ne oa ket ral d'ar bleizi lammat gant bugale, met an ali roet en dibenn eo diwall diouzh an dud dañjerus, skeudennet gant ar bleiz.

Doare ar vreudeur Grimm[kemmañ]

En XIXvet kantved e voe dastumet daou zoare gant Jakob Grimm hag e vreur Wilhelm Grimm: hini Jeanette Hassenpflug (17911860) ha hini Marie Hassenpflug (17881856). Ar c'hentañ doare a deuas da vout an istor pennañ, hag an eil ne oa nemet un heuliad.

Istor Rotkäppchen ("Kabell Ruz") a voe embannet e kentañ embannadur an dastumad Kinder- und Hausmärchen e 1812. Ar vreudeur Grimm a gemmas an istor en embannadurioù da c'houde, betek an doare brudetañ en embannadur 1857.

An anv e yezhoù all[kemmañ]

« En passant dans un bois elle rencontra compère le Loup »
gant an treser gall Gustave Doré (1867)
  • Arabeg : ليلى و الذئب (Layla wa l-diʿab, "Layla hag ar bleiz") pe
    ذات الرداء الأحمر(ḏat ar-ruda' al-ʾaḥmar, "gant ar sae ruz")
  • Armenieg : Կարմիր գլխարկը (Karmir glkharky)
  • Bulgareg : Червената шапчица (Tchervenata chaptchitsa)
  • Daneg : Den lille Rødhætte
  • Galizeg : Carrapuchiña vermella
  • Georgeg : წითელქუდა (Citelk'uda)
  • Gresianeg : Η Κοκκινοσκουφίτσα (I Kokkinoskufítsa)
  • Hebreeg : כיפה אדומה (Kippah Addumah)
  • Hindi : नन्हि लल छुन्नि (Nanhi Lal Chunni)
  • Hungareg : Piroska és a farkas
  • Italianeg : Cappuccetto Rosso
  • Izelvroeg : Roodkapje
  • Japaneg : 赤ずきん (atazakimou)
  • Roumaneg : Scufita rosie
  • Ruseg : Красная Шапочка
  • Saozneg : Little Red Riding Hood
  • Sinaeg : 小红帽 (Xiǎo hóng mào)
  • Slovakeg : Červená ČiapoČka
  • Sloveneg : Rdeča kapica
  • Spagnoleg : Caperucita Roja
  • Svedeg : Rödluvan
  • Tchekeg : Červená Karkulka
  • Turkeg : Kirmizi Baslikli Kiz

Skridoù[kemmañ]

E Wikisource[kemmañ]

Charles Perrault

Ar vreudeur Grimm

Skeudennaoueg[kemmañ]

Kabellig Ruz e timbroù gant an Deutschen Bundespost e 1960

DBP 1960 340 Wohlfahrt Rotkäppchen.jpg

DBP 1960 341 Wohlfahrt Rotkäppchen.jpg

DBP 1960 342 Wohlfahrt Rotkäppchen.jpg

DBP 1960 343 Wohlfahrt Rotkäppchen.jpg

Er c'hoad gant ar bleiz

Ouzh gwele ar vamm-gozh

Ar chaseour o vont
da zigeriñ kof ar bleiz

Gant he mamm-gozh

Notennoù[kemmañ]

  1. BERLIOZ Jacques, Il faut sauver Le petit chaperon rouge, L'Histoire (fr)
  2. Bibliothèque électronique du Québec (fr)