Gwrac'h (hud)
Mirdi Galdiano,
Madrid.
*Ur pennad gwrac'h zo, diwar-benn holl sterioù ar ger.
Ur wrac'h (pe sorserez a-wechoù) zo ur vaouez kozh (met yaouank ivez a-wechoù) ha dezhi galloudoù hud. Meur a seurt gwrac'hed zo, hervez ar broioù hag an amzerioù.
Taolenn |
[kemmañ] Gerdarzh
Ar ger gwrac'h (pe gwrach e kembraeg) a dalv kement ha maouez kozh. Ar ger sorserez a deu eus an anv latin sortarius, sorser, an den a lavar sortoù, da lavarout eo mallozhioù, eus ar ger latin sors, sortis, a dalv diougan, ha da-heul, planedenn. En alamaneg e lavarer Hexe, diwar ar gregach aix, a zo gavr. E gregach avat e veze lavaret stryx, en latin striga -ae , ha diwar-se stria, strega en italianeg, estrie en galleg. Sorgin e euskareg. Bruja e spagnoleg a deu eus ar ger galizek bruxa, a deufe eus ur ger iberek bruixa.
[kemmañ] Orin ar gwrac'hed
Krediñ a reer e oa ar gwrac'hed kentañ maouezed a ouie diouzh an natur hag an dud en-dro dezho. Ma ne ouient ket lenn e ouient diouzh ar plant hag al louzoù, e c'hallent pareañ, hag e tistagent gerioù hud en uraozañ o louzeier.
Diouzh frouezhusted ar vaouez eo dazont ar ouenn. Amiegez e oa ar wrac'h alies, ha brudet da c'houzout kevrinoù ar vuhez hag ar marv, ar yec'hed hag ar c'hleñved.
[kemmañ] Galloudoù
Er mojennoù e c'hall ar gwrac'hed nijal, war gein ul loen, ur bouc'h alies (arouez an diaoul) pe ur valaenn.
[kemmañ] Bec'h d'ar gwrac'hed
Er Grennamzer e veze graet brezel didruez ouzh ar gwrac'hed gant an Iliz dre ma oant gwelet evel enebourezed ar relijion, ha mignonezed an Diaoul. Kondaonet e vezent da vezañ devet peurvuiañ. Ur skouer brudet eo hini Janed Ark, kondaonet dre ma oa gwrac'h.
[kemmañ] Deviñ gwrac'hed
[kemmañ] Kembre
E lennegezh-pobl Kembre ez eus kaoz eus gwrac'hed. Setu anvioù un nebeud anezho:
- Ceridwen en Hanes Taliesin,
- Naw Widdon Caerloyw. Gwiddon zo ur ger kozh evit 'gwrac'h'.
- Gwrachod Llanddona, e Môn
- Gwrach y Rhibyn.
[kemmañ] Euskal Herria
Brudet eo sorgiñak ar vro, a en em vode, a lavarer e kevioù Zugaramurdi, e menezioù Nafarroa.
[kemmañ] Gwrac'hed brudet
- Janed Ark zo bet barnet ha devet evel gwrac'h.
[kemmañ] Skeudennoù
[kemmañ] Gwrac'hed kozh
[kemmañ] Gwrac'hed yaouank
-
Ar Peder Gwrac'h gant Albrecht Dürer. .
[kemmañ] Pennadoù kar