Gerioù brezhonek heñvelson
Eus Wikipedia
 |
Labour ’zo d’ober c’hoazh a-raok peurechuiñ ar pennad-mañ. Ma fell deoc’h reiñ un tamm skoazell, krogit e-barzh. Mar karfec’h reiñ hoc’h ali ha netra ken, grit ’ta e pajenn ar gaozeadenn. |
Gerioù heñvelson, pe damheñvelson zo e brezhoneg.
Taolenn |
[kemmañ] Gerioù peurheñvelson
Un toullad gerioù peurheñvelson zo (da glokaat, hervez urzh al lizherenneg):
- a hag ha
- enez (douar gant dour tro-dro) hag enez (polez)
- gwaz (den) ha gwaz (evn)
- i ha hi
- e hag he (raganvioù)
- ivin (e penn ar bizied) hag ivin (gwez)
- kegin (aozañ boued) ha kegin (un evn)
- mell (gwregel, bolotenn vras); mell (ger stroll, un ed); gourel: mell (ur benveg), mell (dirak un anv, evit talvezout "bras"), mell (kenvell), mell (bernig).
- o ha ho.
- te (raganv) ha te (evaj)
[kemmañ] Gerioù damheñvelson
Gerioù damheñvelson a vez lavaret a-wechoù eus gerioù heñvelson war-bouez ur vogalenn pe ur gensonenn. C'hoarvezout a ra d'an dud o meskañ gwech pe wech dre zievezh.
- ber ha berr
- bleniañ ha bleuniañ
- ger, ha kêr
- goell ha gwell
- gouel (gourel) ha gouel (benel)
- greun ha kreun
- gwaz ha gwazh
- gwel ha gwell
- kambr ha kamm
- kan ha kann
- kar ha karr
- kanañ ha kannañ
- kaol ha koll
- keloù ha kelloù
- kemener ha kemenner
- ken ha kent
- ker ha kaer
- kor ha korr,
- krenañ ha krennañ
- tan ha tann
- tell-gastiz ha taol-kastiz
- tennañ ha denañ
- ter ha taer
- tor ha torr
[kemmañ] Heñvelson hervez ar rannyezh
Gerioù 'zo a c'hall bezañ heñvelson e rannyezhoù 'zo hep bezañ heñvelson e rannyezhoù all:
- c'hwezh (merzerezh), c'hwezh (diloc'h aer), c'hwez (dour eus ar c'horf) ha c'hwez (koeñv) e brezhoneg Leon; an tri gentañ a vo heñvelson e Treger ha Kernev; an daou gentañ e brezhoneg Gwened met damheñvelson e c'hall bezañ gant c'hwec'h (ar sifr).
- ruz (liv), ruz (plantenn) ha ruz (eus ar verb ruzañ) e brezhoneg Leon
- ruz (liv), ruz (plantenn) ha ru (straed), ru (taol troad marc'h), ru (sac'h) er brezhonegoù all.
- brezhell ha brezel
h.a.
[kemmañ] Heñvelson diwar gemmadur
Gant ar c'hemmadurioù e c'haller en em gavout gant gerioù heñvelson:
- kar, karr, ha gar
- kant ha gant
- kolo ha golo
- par ha barr
- piz ha biz
- tor ha dor
[kemmañ] Heñvelson el liester
Daou liester pe neuze unander eus un tu ha liester eus an tu all
[kemmañ] Damheñvelson a bell
Gerioù all zo hag a seblant damheñvelson d'an dud a vez o teskiñ brezhoneg ken e c'hoarvez da lod o droukveskañ.
- bran ha bramm
- bras ha brav
- debriñ ha deskiñ
- kant ha kent
- karout ha kavout
- gwelout ha gallout
- sentiñ ha santout
