Efed Doppler

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask

An Efed Doppler-Fizeau zo an diferañs etre frekañs ar wagenn skingaset hag ar wagenn resevet pa ez eus ul lusk etre ar skingaser hag ar resever. Dizoloet en deus Christian Doppler an efed-mañ e 1842. Implijet en deus Hippolyte Fizeau diwar benn ar wagenn elektromagnetik e 1848.

Displegadenn fizik[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Skingaser gwagennoù en ur dilec'hiañ d'an tu kleiz. Brasoc'h eo ar frekañs en tu kleiz hag izeloc'h en tu dehoù.

Emañ an den war e sav en dour, war vord ar mor. Ar gwagennnoù zo o tont war e zreid pep dek segond. Bremañ e red da geze ar gwagennoù. Kejal a ra ar gwagennoù gant ur frekañs brasoc'h (eizh segond da skouer). Ober a ra an den un hanter-dro ha redek a ra da geze an draezhenn. Izeloc’h eo frekañs ar gwagennoù bremañ (pemzek segond da skouer).



Goulakomp ur skingaser a zo o tilec’hiañ d’ur resever diloc'h (degouezh simpl). b zo buander ar gwagenn ha bs zo buander ar skingaser. Ma zo f0 frekañs ar wagenn skingaset, reseviñ a ra ar resever ur wagenn gant ur frekañs hewel fh:


f_h = \frac{b}{b-b_s} \cdot f_0




Skoueroù all hag implijoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Skouer brudet-mat[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Emañ un den war vord an hent; ur c’harr zo o tont, o tremen dirakañ hag o vont. Skiltr eo trouz ar c’harr da gentañ, da c’houde boudoc’h-boudañ hag a-benn ar fin boud-tre.

Radar ar polis[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Frekañs ar wagenn dameuzhet gant ar c’harr zo disheñvel diouzh ar frekañs skingaset gant ar radar. Buander ar c'hirri a anavez ar polis gant an disheñvelder etre an div frekañs.

Steredoniezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Dilec’h d'ar ruz skalfad eus ur stergoumoulenn a zo pellaat (tu dehoù) kenveriet ouzh an hini eus an heol (tu kleiz).

Implijet eo an efed Doppler evit anavezout buander ar stered hag ar stergoumoulennoù. N’eo ket dizehan skalfad ar stered. Ez eus bannoù lugañ abalamour d’an danvez a zo treuziet gant ar gouloù. Gallout a reer gwellout an efed Doppler peogwir n’emañ ket ar bannoù lugañ d’ar frekañs optenet gant ur steredenn dilusk (an heol).

Ekografiezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Implijet eo ivez an efed Doppler evit muzuliañ buander ar gwad er gwazhennoù. Livet eo ar skeudenn ekografek hervez buander an heklevioù. Gallout a reer e-giz-se gwelout red ar gwad er c’horf.