Dinarzh
Eus Wikipedia
| Kumunioù Breizh | |
|---|---|
| Dinarzh | |
.svg) |
|
| Departamant | Il-ha-Gwilen |
| Bro hengounel | Bro Sant-Maloù Bro Zaoudour |
| Arondisamant | Sant-Maloù |
| Etrekumuniezh | hini ebet |
| Bro 'Voynet' | Bro Sant-Maloù |
| Pastell-vro votiñ | |
| Kanton | Kanton Dinarzh |
| Kod INSEE | 35093 |
| Kod post | 35800 |
| Maer Amzer gefridi |
Sylvie Mallet[1] 2008-2014 |
| Gorread | ha = 7,84 km² |
| Hed ha led | 48° 38' 00" Norzh, 02° 03' 37" Kornôg |
| Uhelder | keitat : m bihanañ : 0 m brasañ : 56 m |
| Poblañs hep kontoù doubl | 10 643 (2007) |
| Stankter | 1 348 |
Dinarzh (e galleg: Dinard) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen e Bro Sant-Maloù.
|
Taolenn |
Istor [kemmañ]
- Savet eo bet Dinarzh etre bourk kozh Sant-Enogad hag an aber, dirak an draezhenn vras.
XIVvet kantved [kemmañ]
|
- Yann IV, bet ganet da vare brezel an Hêrez, a voe desavet e Bro-Saoz betek e driwec'h vloaz. Anavezet e voe da Zug Breizh nemetañ e 1365 hervez Kentañ Feur-emglev Gwenrann da heul e drec'h war Charlez Bleaz en Alre hag a verkas diwezh ar brezel. Met ezhomm en doa eus harp ar saozon, ha pa darzhas ar brezel etre Bro-C'hall ha Bro-Saoz e 1369 e sinas dre guzh un emglev gant ar Saozon. Charlez V, roue Frañs, a gasas da Vreizh un arme renet gant Beltram Gwesklin hag a lakaas embann an emglev war ar groaz. Dilezet gant holl aotrouien ar vro e rankas Yann IV mont en-dro d’an harlu da Vro-Saoz d'an 28 a viz Ebrel 1373.
- E 1378 e kredas da Charlez V e oa deuet poent lakaat e grabanoù war Breizh. Siwazh dezhañ, n'en doa ket priziet nerzh ar santad broadel breton. Sevel a reas ar boblañs a-enep dezhañ, forzh pe du e vefe bet hini pe hini e-doug brezel an Hêrez. Aspedet e voe Yann IV da zont en-dro. Dilestriñ a reas hemañ e porzh Dinarzh d'an 3 a viz Eost 1379. Degemeret e voe gant un engroez entanet, gant Janed Pentevr (intañvez Charlez Bleaz), ha gant holl noblañsed ar vro.
- Taolennet eo an degouezh-se er sonenn hengounel mil-anavezet An Alarc'h he zitl, bet embannet gant Kervarker er Barzhaz Breizh. D'an 3 a viz Eost 1929, da-geñver 650vet deiz-ha-bloaz dilestradeg Yann IV, e voe staliet un izelvos en arem (s.o. al luc'hskeudenn a-us) e porzh Dinarzh ; er gwelet a c'haller war pourmenadenn ar loar-gann, eus tu hanternoz ar Yacht Club.
Dispac'h Gall [kemmañ]
- Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: graet e voe al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person en ur sevel diferadennoù na c'hellent ket bout degemeret gant ar Vodadenn vonreizhañ vroadel [2].
XXvet kantved [kemmañ]
- Ur gêr diouzh ar c'hiz e oa deuet da vezañ, e penn kentañ an XXvet kantved, gant Saozon binvidik o sevel tier eno. Mari Manac'h, a orin eus Benac'h, anavezet evel Lady Mond, gwreg sir Mond, roue an nikel, he doa un ti eno anvet Castle Mond. Niverusoc'h eo hañvourien Pariz en hon amzer. Brudet eo an traezhennoù, ar c'hazino, fest ar filmoù breizhveurat.
|
- d'an 11 a viz Eost 1940 e kouezhas un nijerez Blenheim IV, marilhet T1850 ha kodet OM-?, eus ar 107 th Squadron eus aerlu ar Rouantelezh-Unanet (Royal Air Force) bet kaset e gefridi war-zu Dinarzh; he zri nijour a varvas, o c'horfoù ne voent ket adkavet [3];
- d'an 11 a viz Meurzh 1943 e kouezhas daou garr-nij Mosquito NF.Mk.II marilhet DD661 ha DD721 eus ar 264st Squadron eus ar Royal Air Force Volunteer Reserve (aerlu ar Rouantelezh-Unanet) e donvor Dinarzh; lazhet e voe ar pevar nijour, unan anezhe a voe beziet e Dinard English Cemetery, ul lodenn eus bered nevez kumun Dinarzh, ne voe ket adkavet ar c'horfoù all [4];
- d'ar 7 a viz Even 1944 e voe taolet ur c'harr-nij Typhoon Ib marilhet MN515 eus ar 263rd Squadron eus ar Royal Canadian Air Force (aerlu Kanada) d'an diaz gant ar Flak nepell diouzh enez "Sezambr"; implijet e voe e harz-lamm gant ar sturier ha gwelet e voe o neuial tro 500 m diouzh kêr-gozh Sant-Maloù a-raok ma yeas diwar wel; ne voe ket adkavet e gorf [5];
- d'an 29 a viz Gouere 1944 e kouezhas ur c'harr-nij P-38J (marilhet 42-67304) eus aerlu SUA (United States Army Air Forces) er Rue des Vergers e kêr Dinarzh; e sturier a voe tapet d'an Alamaned, gallout a reas achap d'an 3 a viz Eost 1944 [6];
- e-doug un nebeud deizioù (9 a viz Eost 1944 - 12 a viz Eost 1944) e voe kollet pemp karr-nij anavezedenniñ Piper L4 gant tirlu SUA e Dinarzh
- daou d'an 9 (pevar milour lazhet, daou anezhe a zo douaret er Brittany American Cemetery e Montjoie-Saint-Martin e departamant Manche e Bro-C'hall);
- unan d'an 10 (daou vilour lazhet, douaret int er Brittany American Cemetery e Montjoie-Saint-Martin);
- daou all d'an 12 [7];
- dieubet e voe Dinarzh d'ar 15 a viz Eost 1944 gant ar 83rd Infantry Division hag ar 121st Infantry Regiment eus ar 8th Infantry Division eus tirlu SUA [8].
Darvoudoù-sport a bep seurt [kemmañ]
- 1añ a viz Gouere 1948 : 2l tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Trouville-sur-Mer (Calvados) ha Dinarzh ; trec'h eo Vincenzo Rossello (Italia).
- 2 a viz Gouere 1948 : 3de tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Dinarzh ha Naoned ; trec'h eo Guy Lapébie.
- 17 a viz Gouere 1950 : 5vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Rouan (Seine-Maritime) ha Dinarzh ; trec'h eo Giovanni Corrieri (Italia).
- 19 a viz Gouere 1950 : 6vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Dinarzh ha Sant-Brieg (a-benn d'an eur) ; trec'h eo Ferdi Kübler (Suis).
- 29 a viz Mezheven 1962 : 6vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Dinarzh ha Brest ; trec'h eo Robert Cazala.
- 2 a viz Gouere 1968 : 5vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Bagnoles-de-l'Orne (Orne) ha Dinarzh ; trec'h eo Jean Dumont.
- 3 a viz Gouere 1968 : 6vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Dinarzh hag An Oriant ; trec'h eo Aurelio González Puente (Spagn).
- 6 a viz Gouere 1989 : 5vet tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Dinarzh ha Roazhon (a-benn d'an eur) ; trec'h eo Greg LeMond (Stadoù Unanet).
- 6 a viz Gouere 1993 : 3de tennad-hent Tro Bro-C'hall etre Gwened ha Dinarzh ; trec'h eo Djamolidine Abdoujaparov (Ouzbekistan).
- 7 a viz Gouere 1993 : loc'hañ a ra 4re tennad-hent Tro Bro-C'hall eus Dinarzh war-du Avranches (Manche) (a-benn d'an eur dre skipailh).
Monumantoù ha traoù heverk [kemmañ]
Bered ar C'hommonwealth: Dinard English Cemetery e bered nevez kumun Dinarzh [kemmañ]
| Bro | Niver a soudarded |
|---|---|
 Kanada |
1 (Aerlu) |
 Rouantelezh-Unanet |
59 (Aerlu: 10; Morlu: 49) |
| Dianv | 49 |
| Hollad | 109 |
Ul lodenn eus bered Dinarzh a oa bet gouestlet d'ar Vreizhveuriz gant ar gumun a-raok an Eil brezel-bed. Implijet e voe e-pad ar brezel da zouarañ milourion eus ar C'hommonwealth. Re ar Morlu a varvas pa yeas an H.M.S. Charybdis d'ar strad d'an 23 a viz Here 1943 [9].
Douaroniezh [kemmañ]
- War aod Mor Breizh emañ Dinarzh, rak-tal da Sant-Maloù, en aber ar stêr Renk.
Emdroadur ar boblañs 1793-2007 [kemmañ]
Touristerezh [kemmañ]
Roet eo bet al label Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor dezhi.
Gevelliñ [kemmañ]
Gevellet eo gant Tewynn Pleustri, kêr gouronkañ eus Kernev-Veur.
Tud dibar liammet gant ar barrez [kemmañ]
- an Dug Yann IV a zouar eus Bro-Saoz e dibenn ar XIVvet kantved. Kontet eo bet an douarañ-se gant unan eus kanaouennoù brudetañ ar Barzaz Breiz anvet An Alarc'h. Diskouez a ra deroù gounid Yann IV e Breizh. Ur blakenn e hent-bale an heol-loar a zalc'h soñj eus an darvoud-se.
- al livour Jean Carzou (1907-2000). E Dinarzh emañ ar mirdi Jean Carzou.
Tud bet e Dinarzh:
- Judith Gautier, merc'h Théophile ha mignonez Victor Hugo
- Victor Hugo, hag a oa o chom e ti Judith Gautier
- Laorañs Arabia. E Dinarzh e voe o chom e-pad e vugaleaj kentañ etre 1891 ha 1894
- Auguste ha Louis Lumière, e 1877.
- Albert Lacroix, embanner
- Kamil Ar Merser Erm (Camille Le Mercier d'Erm), barzh, istorour ha broadelour breton ha krouet en doe Strollad Broadelour Breizh e 1911. Mervel a reas e Dinarzh e 1978
- Roger Vercel, Priz Goncourt 1934
- Agatha Christie, skrivagnerez eus Breizh-Veur
- Edward VII bro-Saoz, priñs Bro-Gembre ha war-lec'h Roue ar Rouantelezh-Unanet
- Alberzh Iañ a Velgia
- Pablo Picasso, livour spagnol
- Winston Churchill, kentañ ministr ar Rouantelezh-Unanet
- Pierre Blayau, prezidant pennrener, bet prezidant ar PSG
- Sir Robert Mond, kimiour ha greantour hag e wreg Lady Mond
- ar familh Hennessy, perc'henn ar Cognac brudet
- François Pinault, den a afer breton
- Dominique de Villepin, kentañ ministr gall (2005-2007)
- Hugh Grant, aktour eus Breizh-Veur
Melestradurezh [kemmañ]
Liammoù diavaez [kemmañ]
- (en) (fr) Lec'hienn Kêr Dinarzh
- Al Lec'hienn hag a lâr istor Dinarzh
- (br) Geobreizh, Dinarzh
- Lec'hienn an Ensavadur Douaroniel Broadel
- Lec'hienn Ensavadur Broadel ar Stadegoù hag ar Studioù Armerzhel (EBSSA)
- (en) Kartenn Dinarzh war Mapquest
Notennoù ha daveoù [kemmañ]
- ↑ Dilennet d'an 23 a viz Genver 2010 goude en doa roet he gwaz Marius Mallet e zilez.
- ↑ Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale, Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, p.20
- ↑ Pertes RAF
- ↑ Pertes RAF
- ↑ Pertes RAF
- ↑ Pertes USAAF
- ↑ Pertes USAAF
- ↑ 39-45 Jours de guerre
- ↑ Commonwealth War Graves Commission
- ↑ EBSSA
