Anvioù Jeruzalem

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask

Dindan meur a anv eo bet anavezet Jeruzalem a-hed an amzer ha kemmañ a ra an doare ma vez graet eus ar gêr-mañ hervez a lec'h da lec'h, a yezh da yezh hag a sevenedur da sevenadur, pe c'hoazh a relijion da relijion hag anavezet e vez dindan 70 anv disheñvel zoken gant ar yuzevion/ezed nemetken.

Anvioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Er Bibl[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Salem[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

(Kevatal eo Ur(u) da Ir ("kêr unan bennak") en hebraeg ha n'eus netra da welet gant ar silabennoù Jeru- en anv Jeruzalem.)

S(h)alem e oa anv ar gêr meneget e Levr kentañ an Testamant Kozh, Geneliezh da vare Abraham ma oa bet renet warni gant ar Melchizedek. Ur stumm diverret diwar Jeruzalem e c'hellfe bezañ.

Jeruzalem[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Hebraeg ar Bibl ירושלם Yerushalaim, da lavaret eo "Herezh Salem" pe "Herezh ar peoc'h" sur a-walc'h
  • Aramaeg יְרוּשְׁלֶם Yərûšəlem
  • Gresianeg ar Bibl Ιερουσαλήμ Hierousalēm, Ierousalēm, Ιεροσόλυμα Hierosolyma, Ierosolyma
  • Sirieg ܐܘܪܫܠܡ Ūrišlem
  • Latin ar Bibl Hierusalem
  • Arabeg اورشليم Ūršalīm, Ūršalaym (Ūrušalīm, Ūrušalaym )
  • Armenieg Երուսաղեմ / Erousałem
  • Hebraeg tiberiek יְרוּשָׁלַםִ / יְרוּשָׁלָםִ Yərûšāláim / Yərûšālāim
  • Hebraeg unvan יְרוּשָׁלַיִם Yerushalaim
  • Hen norseg Jorsala
  • Ruseg Иерусалим / Iyerusalim
  • Azereg Ürşəlim

Jeruzalem eo an anv implijet an aliesañ er Bibl ha dindan ar stumm-mañ e vez anvet peurlisañ gant ar yuvezion. Anv brudetañ kêr an hini eo er C'hornôg a-bezh ivez dre vras. Implijet e vez ar stumm arabek heñvelstumm Ūršalīm gant Gouarnamant Stad Israel hag implijet e vez ivez ar stumm arabek-mañ e kenarroudoù biblek pe istorel resis. Meneget eo bet evit ar wezh kentañ an anv-mañ e lizhiri Amarna hag implijet evit ar wezh kentañ en hebraeg e Khirbet Beit Lei.

E gresianeg e oa bet kredet e teue rann gentañ an anv Hierousalēm eus ar memes orin hag ar ger gresianek hieros ("sakr") hag e hennorseg eo bet lakaet ar silabenn diwezhañ da glotaat gant ar ger -sala ("sal" pe "sal un azeuldi")

Moriah[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

E Levr ar C'heneliezh e kaver an anv Moriah oc'h envel Menez an Templ d'ar mare na veve den ebet eno.

Jebus[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Jebus a oa anv Menez an Templ hag an trowardroioù da vare ar Roue David meneget en Testamant Kozh ha goude bezañ trec'h war Jebus e savas David kêr Jeruzalem eno da gêrbenn Israeliz.

Sion[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Sion eo anv hengounel menez an Templ hag ar gêr tro-war-dro.

Ariel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ariel zo un anv barzhoniel evit Jeruzalem, s.o. Izaia 29:1-2, 7. Implijet e vez kentoc'h bremañ an anv-se pa vez anv eus kêr Ariel nepell eus Jeruzalem.


Kêr David[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Diwar anv ar Roue David bet diazezet kêr gantañ.

Adonai-jireh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

"An Aotroù a wel", hervez ar Vulgate e latin Dominus videt. En hebraeg a orin e kaver ar stumm "a welo" en amzer dazont mui an tetragrammaton e lec'h Adonai ("aotroù"). Abalamour d'ar reolenn o tennañ d'ar fed ma ne ranker ket distagañ anv Doue e vez distaget ez-hengounel an anv-mañ "Adonai-yir'eh" gant ar yuvezion.

Neveh Tzedek[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

"Glasvezeg ar Reizhder".(נווה צדק), d.s. Levr Jeremiaz 31:22.

Ir Ha-Kodesh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Hebraeg: "Kêr al Lec'h Santel/ar Santelezh"(עיר של המקום הקדוש)


Ir Ha-Kedoshah[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Hebraeg: "Ar Gêr Santel" (העיר הקדושה)

Kêr ar Roue Meur[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Hebraeg: kiryat melekh rav (קרית מלך רב), d.s. Salmoù 48:2.
  • Gresianek koine: polis megalo basileus (πολις μεγαλου βασιλεως), d.s. Mazhev 5:35}}.

Islam[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Al-Quds[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Hiziv ec'h eo Al-Quds anv implijetañ ar gêr en arabeg hag ivez, dindan stummoù kemmet pe get, an hini implijetañ dre ar bed bet levezonet gant an islam dre vras. Ne oa ket bet implijet a-raok marevezh Buyid-Fatimid avat, ouzhpenn 300 vloaz goude ma oa bet trec'h an Arabed war Jeruzalem evit ar wezh kentañ. Kavout a reer ivez ar stumm hiroc'h al-Quds aš-Šarīf, bet implijet gant an Otomaned dreist-holl.

Bayt al-Maqdis[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
  • Arabeg بيت المقدس Bayt al-Maqdis, Bayt al-Muqaddas "Ti ar Santelezh"

Implijet e vez nebeutoc'h-nebeutañ en arabeg hiziv ar stummoù Bayt al-Maqdis pe Bayt al-Muqaddas, meneget e Hadith Sahih Muslim 234, 251.

  • Perseg بيت مقدس Beit-e Moghaddas
  • Ourdoueg بيت مقدس Bait-e Mukaddis
  • Turkeg Beit-i Mukaddas
  • Hindeg बैत ए मुकद्दस Bait-e Mukaddas

Masjid al-Aqsa[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Arabeg المسجد الاقصى al-Masjid al-Aqsa, "Ar Voskeenn Bellañ"
  • Persian اﻣﺴﺠﺪ ﺍﻗﺼﻰ Masjid-e Aqsa
  • Ourdoueg اﻣﺴﺠﺪ ﺍﻗﺼﻰ Masjid-e Aksa
  • Turkeg Aksa Mescidi
  • Hindeg मस्जिद ए अक्सा Masjid-e Aksa

Meneget er C'horan Rannbennad 17 (Al-Isra), surat 1.

al-Balat[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Henroma[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Aelia Capitolina[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Aelia Capitolina eo an anv bet roet da Jeruzalem gant ar Romaned goude ma oa bet skarzhet ar yuzevion. Dave a ra an anv eus Aelius hag an azeuldi e enor an doue Yaou bet savet war dismantroù Templ Jeruzalem. Implijet e oa bet ur stumm arabekaet ʼĪlyāʼ a-wezhioùigoù er Grennamzer ha meneget e vez ivez ar stumm-se en ur re Hadith.

Daveennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]