Amzer-dremenet amstrizh
Er yezhadur hag er yezhoniezh e vez lavaret amzer-dremenet amstrizh pe amzer-vremañ kevrennek[1] eus un amzer yezhadurel en tremened a dalvez da deskrivañ un ober pe un darvoud peurachu a-raok ar mare m'emeur o komz (amzer-vremañ) en ur reizhiad amzerioù rik pe a-raok ar mare m'emeur o komz anezhañ lakaet da zaveenn en ur reizhiad keñveriek.
Un amzer gevrennek an hini eo, savet diwar implij ur verb-skoazell (e brezhoneg: "kaout" pe "bezañ"), da skouer[2]:
- Lennet em eus
- Deuet eo
Taolenn |
Brezhoneg [kemmañ]
Abalamour m'eo aet da get implij an amzer-dremenet strizh er yezh komzet eo bet kemeret he lec'h gant div amzer-verb all:
- an amzer-amdremenet
- ar peurdremened
E brezhoneg e saver an amzer-dremenet amstrizh diwar ur verb-skoazell ("kaout/bezañ") mui un anv-gwan-verb. Pa vez displeget gant ar verb-skoazell "ober" e van stumm ar verb pennañ en anv-verb ha neuze ec'h implijet anv-gwan-verb "ober" ("graet") displeget d'e dro gant ar verb-skoazell "kaout", da skouer:
- Lennet em eus
- Lenn am eus graet
Yezhoù all [kemmañ]
Saozneg [kemmañ]
E saozneg e talvez ar verb "to have" ("kaout") da verb-skoazell en degouezh-mañ atav.
Enebet e vez an amzer-dremenet amstrizh (present perfect: arvez strizh) ouzh an amzer-amdremenet (simple past: arvez ledan) evel e brezhoneg, da skouer:
- Amdremenet
- I left Argentina eight years ago
- darvoud/ober peurachu: achu da vat en amzer-dremenet.
- Tremened amstrizh
- I have left Argentina for now
- darvoud/ober diachu: kenderc'hel a ra betek an amzer-vremañ.
Galleg [kemmañ]
E galleg evit sevel an amzer-dremenet amstrizh (passé composé) e reer gant ar verb-skoazell "avoir" ("kaout") peurleisañ, hag gant ar verb-skoazell "être" ("bezañ") e degouezhioù resis:
- il a levé ("Savet en deus" = "Lakaet en deus un dra da sevel")
- il s'est levé ("En em savet eo" = "Aet eo en e sav")
- Verboù amdranzitivel/dinamek
- venir, "dont"; aller; "mont"...)
- il est arrivé" ("Degouezhet eo")
Spagnoleg [kemmañ]
E spagnoleg ec'h implijer ar verb-skoazell "haber" ("kaout") atav.
Enebet e vez an amzer-dremenet amstrizh ouzh an amzer-dremenet strizh hag ivez ouzh an amzer-amdremenet, disheñvel takas implij pep hini an eil e-keñver ar re all, da skouer:
- Tremened amstrizh
- ha sido" ("bet eo")
- ha comido ("debret en deus")
- Tremened strizh
- fue ("bez' e voe")
- comió ("bez' e tebras")
- Amdremenet
- era ("bez' e oa")
- comía ("bez' e tebre")
Alamaneg [kemmañ]
En alamaneg unvan ec'h implijer an amzer-dremenet strizh (Perfekt) evel amzer-dremenet pennañ (s.o. ar pennad "Amzer-dremenet strizh"), o tiforc'hañ etre implij ar verboù-skoazell "haben" ("kaout") ha "sein" ("bezañ") mui-pe-vui evel e galleg (sellit uheloc'h), da skouer:
- Ich habe gegessen
- ("Me am eus debret" = "Debret am eus")
- Verboù amdranzitivel/dinamek
- Du bist gekommen
- ("Te a zo deuet" = "Deuet out")
- Sie ist geschwommen
- ("Hi a zo neuet" = "Neuiet he deus")
Mammennoù: [kemmañ]
- ↑ Kergoat, L. & Ar Briz, M. (1989) Geriaoueg Dielfennerezh lennegel / Yezhadur (brezhoneg/galleg - galleg/brezhoneg), embann. Kreizenn ar Geriaouiñ (Diwan Breizh)
- ↑ Kervella, F. (1947, adembann. 1976: 178-179) Yezhadur Bras ar Brezhoneg, Brest: Al Liamm
