Amzer-dremenet amstrizh

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Amzerioù yezhadurel
AMZER-DREMENET
Strizh
Amstrizh
Amdremened
Peurdremened
Tremened kent
Tremened adkevrennek
Tremened tostañ
Tremened pellañ
Amzer-dec'h
AMZER-VREMAÑ
Amzer-hiziv
AMZER-DA-ZONT
Dazond kent
Amzer-warc'hoazh
AORISTEK
Reizhiad rik
Reizhiad keñveriek

Er yezhadur hag er yezhoniezh e vez lavaret amzer-dremenet amstrizh pe amzer-vremañ kevrennek[1] eus un amzer yezhadurel en tremened a dalvez da deskrivañ un ober pe un darvoud peurachu a-raok ar mare m'emeur o komz (amzer-vremañ) en ur reizhiad amzerioù rik pe a-raok ar mare m'emeur o komz anezhañ lakaet da zaveenn en ur reizhiad keñveriek.

Un amzer gevrennek an hini eo, savet diwar implij ur verb-skoazell (e brezhoneg: "kaout" pe "bezañ"), da skouer[2]:

Lennet em eus
Deuet eo

Brezhoneg[kemmañ]

Abalamour m'eo aet da get implij an amzer-dremenet strizh er yezh komzet eo bet kemeret he lec'h gant div amzer-verb all:

E brezhoneg e saver an amzer-dremenet amstrizh diwar ur verb-skoazell ("kaout/bezañ") mui un anv-gwan-verb. Pa vez displeget gant ar verb-skoazell "ober" e van stumm ar verb pennañ en anv-verb ha neuze ec'h implijet anv-gwan-verb "ober" ("graet") displeget d'e dro gant ar verb-skoazell "kaout", da skouer:

Lennet em eus
Lenn am eus graet

Yezhoù all[kemmañ]

Saozneg[kemmañ]

E saozneg e talvez ar verb "to have" ("kaout") da verb-skoazell en degouezh-mañ atav.

Enebet e vez an amzer-dremenet amstrizh (present perfect: arvez strizh) ouzh an amzer-amdremenet (simple past: arvez ledan) evel e brezhoneg, da skouer:

Amdremenet
I left Argentina eight years ago
darvoud/ober peurachu: achu da vat en amzer-dremenet.
Tremened amstrizh
I have left Argentina for now
darvoud/ober diachu: kenderc'hel a ra betek an amzer-vremañ.

Galleg[kemmañ]

E galleg evit sevel an amzer-dremenet amstrizh (passé composé) e reer gant ar verb-skoazell "avoir" ("kaout") peurleisañ, hag gant ar verb-skoazell "être" ("bezañ") e degouezhioù resis:

il a levé ("Savet en deus" = "Lakaet en deus un dra da sevel")
il s'est levé ("En em savet eo" = "Aet eo en e sav")
venir, "dont"; aller; "mont"...)
il est arrivé" ("Degouezhet eo")

Spagnoleg[kemmañ]

E spagnoleg ec'h implijer ar verb-skoazell "haber" ("kaout") atav.

Enebet e vez an amzer-dremenet amstrizh ouzh an amzer-dremenet strizh hag ivez ouzh an amzer-amdremenet, disheñvel takas implij pep hini an eil e-keñver ar re all, da skouer:

  • Tremened amstrizh
ha sido" ("bet eo")
ha comido ("debret en deus")
  • Tremened strizh
fue ("bez' e voe")
comió ("bez' e tebras")
  • Amdremenet
era ("bez' e oa")
comía ("bez' e tebre")

Alamaneg[kemmañ]

En alamaneg unvan ec'h implijer an amzer-dremenet strizh (Perfekt) evel amzer-dremenet pennañ (s.o. ar pennad "Amzer-dremenet strizh"), o tiforc'hañ etre implij ar verboù-skoazell "haben" ("kaout") ha "sein" ("bezañ") mui-pe-vui evel e galleg (sellit uheloc'h), da skouer:

Ich habe gegessen
("Me am eus debret" = "Debret am eus")
Du bist gekommen
("Te a zo deuet" = "Deuet out")
Sie ist geschwommen
("Hi a zo neuet" = "Neuiet he deus")

Mammennoù:[kemmañ]

  1. Kergoat, L. & Ar Briz, M. (1989) Geriaoueg Dielfennerezh lennegel / Yezhadur (brezhoneg/galleg - galleg/brezhoneg), embann. Kreizenn ar Geriaouiñ (Diwan Breizh)
  2. Kervella, F. (1947, adembann. 1976: 178-179) Yezhadur Bras ar Brezhoneg, Brest: Al Liamm

Gwelit ivez:[kemmañ]